کتاب ترجمه و متن الشامل فی الصناعه الطبیه ۹ (بقیه کتاب ج و اول کتاب ح)

کتاب ترجمه و متن الشامل فی الصناعه الطبیه ۹ (بقیه کتاب ج و اول کتاب ح) نهمین جلد از مجموعه ارزشمند الشامل فی الصناعه الطبیه، اثر سترگ حکیم نامدار ابن النفیس است. این دائرةالمعارف عظیم پزشکی از مهم‌ترین منابع برجای‌مانده در حوزه داروشناسی، مفردات دارویی و طب سنتی اسلامی به شمار می‌رود و اطلاعاتی گسترده درباره گیاهان دارویی، غذاهای دارویی، خواص درمانی و کاربردهای پزشکی مواد طبیعی ارائه می‌دهد.

ابن النفیس در این اثر علمی، مداخل دارویی را بر پایه ترتیب الفبایی زبان عربی سامان داده است؛ روشی دقیق که مراجعه علمی و پژوهشی به مطالب را آسان‌تر می‌سازد. نسخه حاضر نیز با ارائه ترجمه فارسی در کنار متن اصلی عربی، امکان مطالعه تطبیقی و تخصصی را برای پژوهشگران، دانشجویان طب سنتی و علاقه‌مندان تاریخ پزشکی فراهم کرده است.

این جلد شامل چه بخش‌هایی است؟

این مجلد دربردارنده باقی‌مانده مقالات کتاب جیم است و در ادامه، ده مقاله نخست کتاب حاء را نیز شامل می‌شود.

این ساختار در راستای حفظ ترتیب الفبایی الشامل و همچنین ایجاد تعادل در حجم مجلدات انجام شده است. در این بخش، ابن النفیس همچنان به بررسی دقیق ماهیت داروها، مزاج، آثار درمانی و تأثیر آن‌ها بر اندام‌های مختلف بدن می‌پردازد و همان روش تحلیلی دقیق خود را ادامه می‌دهد.

اهمیت علمی و پژوهشی این جلد

جلد نهم از نظر محتوای علمی، از مجلدات بسیار مهم مجموعه الشامل به شمار می‌رود. مطالب مندرج در این جلد از چنان غنا، گستردگی و عمق علمی برخوردار است که مشابه آن را به‌سختی می‌توان در دیگر منابع برجای‌مانده طب و داروسازی اسلامی یافت.

نکته قابل توجه آن است که از نظر فراوانی مداخل دارویی و تنوع اطلاعات گیاه‌شناختی، محتوای این جلد حتی با آثار مشهور گیاه‌شناسان بزرگ جهان اسلام، از جمله ابن‌بیطار، قابل مقایسه است و در برخی موارد از آن‌ها نیز فراتر می‌رود. همین ویژگی، الشامل را به یکی از مهم‌ترین منابع مرجع در تاریخ داروشناسی اسلامی تبدیل کرده است.